Suv omborlarida turizm: yer va mol-mulk soligʻi 2029-yil oktabrigacha ikki baravar kamayadi

Prezidentning 2026-yil 27-oktabrdagi «Suv omborlari va ularga tutash hududlardan foydalanishni tartibga solish hamda ularda xavfsizlikni taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi PQ-387-son qarori Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasida eʼlon qilindi va 2026-yil 28-oktabrdan kuchga kirdi.

Imtiyozlar kimga beriladi

Imtiyozlarni elektron onlayn-auksion savdolari orqali ajratilgan suv omborlari va ularga tutash hududlarda turistik xizmatlarni tashkil etgan tadbirkorlar oladi. Muddat — 2029-yil 1-oktabrgacha.

Muhim: qarorda aynan elektron onlayn-auksion savdolari orqali ajratilgan uchastkalar haqida soʻz boradi. Agar uchastka boshqa yoʻl bilan olingan boʻlsa, ushbu hujjat boʻyicha imtiyoz qoʻllanilmaydi.

Qanday imtiyozlar

• Yer soligʻi va mol-mulk soligʻi — yuridik shaxslar uchun belgilangan stavkaning 50 foizi miqdorida.
• Bojxona toʻlovlari — suvda foydalanish uchun moʻljallangan GPS-qurilmalar, qutqaruv anjomlari va xavfsizlik uskunalari, shuningdek zamonaviy sanitariya-gigiyena punktlarini olib kirishda 120 kungacha kechiktirish yoki boʻlib toʻlash.

Qanday talablar

Suv omborlari yonidagi turistik obyektlarda faoliyat yurituvchi biznes uchun quyidagilar majburiy:

• qutqaruv qayiqlari, kuzatuv minoralari, suv chuqurligi koʻrsatkichlari, ob-havo bilan bogʻliq cheklovlar haqida ogohlantiruvchi belgilar, videokuzatuv;
• oʻz qutqaruv xizmati yoki professional qutqaruvchilar bilan birgalikda navbatchilik xizmati;
• kichik hajmli kemalar va ularning turish bazalaridan xavfsiz foydalanish qoidalariga rioya qilish;
• ichki kanalizatsiya yoki mahalliy tozalash inshootlari — tozalanmagan oqova suvlarni suv havzalariga tashlashga yoʻl qoʻyilmaydi;
• maishiy chiqindilarni belgilangan tartibda utilizatsiya qilish.

Bundan tashqari, viloyat hokimliklarining takliflari asosida suv omborlari yonida turistik va servis infratuzilmasini joylashtirish boʻyicha master-rejalar ishlab chiqiladi. Ushbu hududlardan foydalanish boʻyicha «yoʻl xaritasi» ham tasdiqlandi.

Misol: qancha tejash mumkin

Misol uchun shartlar. Kompaniya suv ombori yonida dam olish maskani qurdi, mol-mulk qiymati — 4 mlrd soʻm. Hisob uchun mol-mulk soligʻi stavkasini shartli ravishda 1,5 foiz deb olamiz — obyektingiz uchun aniq stavkani Soliq kodeksi bilan solishtiring.

• Imtiyozsiz: 4 mlrd × 1,5% = yiliga 60 mln soʻm.
• Imtiyoz bilan, stavkaning 50 foizi boʻyicha: yiliga 30 mln soʻm.
• Tejash — yiliga 30 mln soʻm. Agar obyekt 2026-yil noyabridan 2029-yil 1-oktabrgacha ishlasa, bu deyarli uch yil, qiymat va stavkalar oʻzgarishini hisobga olmaganda taxminan 87 mln soʻm.

Yer soligʻi ham xuddi shunday hisoblanadi: uchastka boʻyicha toʻlov ikki baravar kamayadi.

Bojxonada foyda boshqacha. Faraz qilaylik, kompaniya qutqaruv anjomlari va GPS-mayoqlarni olib kiradi, ular boʻyicha bojxona toʻlovlari — 80 mln soʻm. Kechiktirish bilan ularni olib kirish paytida emas, 120 kun ichida — masalan, mavsum tushumidan toʻlash mumkin.

Bu turli biznes turlari uchun nimani anglatadi

• Suv yonidagi dam olish maskanlari va mehmonxonalar. Yer va mol-mulk soligʻida tejash, lekin qutqaruvchilar va oqova suvlarni tozalash kerak.
• Qayiq ijarasi va suvdagi dam olish. Kichik hajmli kemalar qoidalari va xavfsizlik jihozlari majburiy.
• Uskunalar yetkazib beruvchilar. Qutqaruv anjomlari, GPS-qurilmalar, videokuzatuv va sanitariya modullariga talab paydo boʻladi.
• Quruvchilar va loyihachilar. Master-rejalar va kanalizatsiya talablari — bu tarmoqlar va tozalash inshootlariga buyurtmalar.

Nima qilish kerak

1. Uchastkangiz elektron onlayn-auksion orqali ajratilganini tekshiring — imtiyoz huquqi shunga bogʻliq.
2. Yer soligʻi va mol-mulk soligʻi boʻyicha tejashni hisoblang.
3. Olib kiriladigan uskunalar roʻyxatini tuzing va toʻlovlarni 120 kungacha kechiktirishni hisobga olib rejalashtiring.
4. Obyektni talablar boʻyicha tekshiring: qutqaruvchilar, minoralar, belgilar, videokuzatuv, oqova suvlar, chiqindilar.

Koʻp beriladigan savollar

Imtiyoz yakka tartibdagi tadbirkorlarga ham tatbiq etiladimi? Yer soligʻi va mol-mulk soligʻining pasaytirilgan stavkalari qarorda yuridik shaxslar uchun koʻrsatilgan.

Imtiyoz qaysi muddatgacha amal qiladi? 2029-yil 1-oktabrgacha.

Hujjat qachon kuchga kirdi? 2026-yil 28-oktabrda.

Imtiyoz uchun ariza berish kerakmi? Eʼlon qilingan xabarlarda rasmiylashtirish tartibi tavsiflanmagan — uni hisobda turgan joyingizdagi soliq inspeksiyasida aniqlashtiring.